Grot strzały (Płacidło)
VII wiek przed Chrystusem – Region Nadczarnomorski
Prezentowany walor to fascynujący przykład pieniądza przedmiotowego, który dominował w handlu na długo przed upowszechnieniem się klasycznej monety bitej. Groty tego typu, odlewane z brązu, pełniły podwójną funkcję: realnej broni oraz powszechnie akceptowanego środka płatniczego (tzw. płacidła).
Tło historyczne i znaczenie: W VII wieku p.n.e., w okresie intensywnej kolonizacji greckiej oraz dominacji plemion scytyjskich nad Morzem Czarnym (szczególnie w rejonie Olbii i Histrii), metal stał się głównym nośnikiem wartości. Groty strzał były idealnym środkiem wymiany – były poręczne, trwałe i posiadały realną wartość użytkową. Z czasem ich forma ulegała uproszczeniu (stawały się niefunkcjonalne jako broń), co ostatecznie doprowadziło do powstania pierwszych monet lanych w kształcie delfinów czy grotów z tępymi krawędziami.
Charakterystyka waloru:
-
Materiał: Brąz (naturalna, wiekowa patyna).
-
Datowanie: ok. VII w. p.n.e. (okres archaiczny).
-
Forma: Liściasty grot z wyraźną tulejką lub ością (zależnie od konkretnego egzemplarza).
-
Proweniencja: Kultury kręgu scytyjskiego i greckie kolonie nadczarnomorskie.
To rzadka okazja do wzbogacenia kolekcji o artefakt dokumentujący sam początek historii pieniądza. Przedmiot ten stanowi pomost między światem barbarzyńskim a rodzącą się cywilizacją antyczną, będąc bezpośrednim poprzednikiem pieniądza kruszcowego.